Chemisch Technisch Operator

Chemisch Technisch Operator (CTO)

Kerntaak 1

Kerntaak 2

Kerntaak 3

Competentiematrix

Certificaten

De CTO werkt in bedrijven die behoren tot de Industriële reiniging en Scheepsonderhoud. De werkzaamheden worden zowel op het eigen bedrijf als bij de opdrachtgever uitgevoerd en hebben zowel betrekking op nieuwe als bestaande installaties als onderdelen van installaties en constructies of delen ervan.

Het doel van zijn functie is het verwijderen van ongewenst materiaal, en/of het herstel van de oppervlakte gesteldheid, en/of een voorbehandeling, noodzakelijk voor de uitvoering van een volgende bewerking, waarbij de efficiëntie van het apparaat, de installatie of het systeem verbeterd wordt of waardoor een proces opnieuw productieklaar gemaakt wordt. Het reinigingsproces wordt uitgevoerd door gebruik van chemicaliën waarbij chemische/fysische reacties optreden als een chemische oppervlakte behandeling (inclusief ontvetten, beitsen en passiveren) in combinatie met ondersteunende technieken (zoals ultrasoon) wordt uitgevoerd. Grondige kennis van de materialen en de chemicaliën en hoe deze onderling kunnen reageren is dan ook een belangrijke vereiste.

Het chemisch technisch reinigen betekent veelal het omgaan met grote hoeveelheden van vaak verschillende en meestal ook risicovolle stoffen die bij onjuist gebruik gevaarlijk zijn. Bij het werken met deze stoffen is de uiterste voorzichtigheid geboden. Voor aanvang van de werkzaamheden wordt de te reinigen locatie nauwkeurig gecontroleerd op veiligheid. Veel veiligheid- en milieuaspecten zijn in officiële wet- of regelgeving vastgelegd. De CTO dient zich te houden aan deze officiële regelgeving. Daarnaast geldt de Arbeidsomstandighedenwet (ARBO wet). De CTO moet zich bij de voorbereiding en uitvoering van zijn werkzaamheden houden aan de normen van de wet. In bijzondere situaties kan afgeweken worden van de voorgeschreven norm. In dat geval zullen de veiligheidskundige van de opdrachtgever en de veiligheidskundige van het reinigingsbedrijf de situatie beoordelen en hun goedkeuring schriftelijk vastleggen.

De opdrachtgever is verantwoordelijk voor het verstrekken van de juiste informatie betreffende de werkzaamheden, de materiaaleigenschappen van de te reinigen installatie en bijbehorende appendages en afdichtingen, de werkplek, de voorwaarden waaronder het werk moet worden verricht, de aanwezige gevaarlijke stoffen, de (tijdelijke) opslag en het transport van de chemicaliën, gegevens over de potentiële vervuiling en alle overige zaken die de veiligheid op de werkplek kunnen beïnvloeden. Ook moet de opdrachtgever de noodzakelijke maatregelen treffen om veilige werk- en procescondities voor het reinigingsbedrijf te garanderen. De opdrachtgever moet zich conformeren aan de SIR-richtlijnen van het chemisch technisch reinigen en moet toezicht houden op toepassing ervan. Er moet informatie worden verstrekt over de wijze van handelen in geval van noodsituaties. Het noodplan op de werkplek moet zijn afgestemd op het totale noodplan van de opdrachtgever.

Bij de planning van het reinigingsproces is het controleren van de eisen voor veiligheid en milieu noodzakelijk. Die controle moet vooraf worden uitgevoerd over het voorbereidings-proces, de uitvoering van het reinigingsproces en de afhandeling tot en met de overdracht van de installatie aan de opdrachtgever en de verwerking van de verontreinigde reinigings-middelen. Door een nauwkeurige voorbereiding wordt onzorgvuldig handelen tot een minimum wordt beperkt. Het reinigingsbedrijf is verantwoordelijk voor de kwaliteit en de veiligheid, de goede staat en de juiste uitrusting van de chemisch-technische reinigingsapparatuur met toebehoren en de aan hem toevertrouwde te reinigen fabrieksinstallatie. Het reinigingsbedrijf moet zich conformeren aan de SIR-richtlijnen en moet toezicht houden op toepassing ervan. Tevens is het reinigingsbedrijf verantwoordelijk voor de vakbekwaamheid, gedragingen en handelingen van zijn medewerker(s). Het reinigingsbedrijf is verantwoordelijk voor de naleving van de SIR-richtlijnen en een juiste uitvoering van de reinigingswerkzaamheden conform geldende voorschriften en afspraken.

De CTO maakt bij zijn werkzaamheden gebruik van uiteenlopende materialen, apparatuur, eenvoudige machines, reinigingsinstallaties en persoonlijke beschermingsmiddelen. Naast het bepalen op welke wijze de werkzaamheden worden uitgevoerd en welke (specialistische) apparatuur ingezet wordt, maakt hij de installatie ter plekke gereed door het aansluiten en aankoppelen van hulpmiddelen.

De CTO die bij de uitvoering van werkzaamheden breed inzetbaar is, werkt zelfstandig en is verantwoordelijk voor de uitvoering van zijn eigen werk. De werkzaamheden zijn over het algemeen afwisselend en uitvoerend van aard. De CTO is in staat zelfstandig problemen van beperkte omvang op te lossen. Bij de uitvoering van zijn werkzaamheden dient hij er zeker van te zijn dat de systemen waaraan hij werkt, uitgeschakeld zijn. Indien nodig informeert en overlegt hij met collega's of leidinggevende. Hij is verantwoordelijk voor het tijdig en overeenkomstig de afspraken uitvoeren van de werkzaamheden.

De complexiteit van werkzaamheden van de CTO wordt bepaald door de gang van zaken die bij een normale procesgang aan de orde is. De zorgvuldigheid speelt daarbij een belangrijke rol. De complexiteit wordt tevens bepaald door afwijkende (minder routinematige) situaties. De CTO moet dan inschatten of hij de situatie zelf kan oplossen of dat hij de hulp in moet roepen van collega's en/of de leidinggevende. De combinatie van richtlijnen, procedures en voorschriften met betrekking tot kwaliteit, kwantiteit, hygiëne, ARBO, veiligheid, kosten en milieu spelen een belangrijke rol bij de uitvoering van al zijn werkzaamheden.

Na het afronden van de uitgevoerde werkzaamheden wordt de werkplek schoon achtergelaten en worden verontreinigde vloeistoffen, materialen en apparatuur schoon, ordelijk en veilig afgevoerd en opgeborgen. Eveneens wordt de documentatie (tijdlijsten, opleveringscertificaat) afgewikkeld.

De CTO is zich bewust van de mogelijke gevolgen van zijn handelen. Hij is zeer waakzaam en roept direct hulp in als hij (dreigende) (ver-)storingen of problemen niet zelf kan oplossen. De CTO is flexibel inzetbaar op meerdere werkplekken en beschikt over het vermogen om te kunnen omgaan met veranderingen in het reinigingsproces. Daarnaast mag van hem verwacht worden dat hij in voorkomende gevallen optreedt als begeleider* van (jonge/nieuwe) collega's, die hij begeleidt bij de uitvoering van het uit te voeren werk.

Bij een chemisch-technisch reinigingsproces moeten er tenminste twee personen aanwezig zijn, waarvan minimaal één persoon moet zijn gecertificeerd als Chemisch Technisch Operator (SIR) en de andere persoon vaardigheden moet hebben op het niveau van minimaal Assistent Chemisch Technisch Operator.

De CTO vult de Controlelijst chemisch-technische reinigingswerkzaamheden in en bepaalt, al naar gelang de omstandigheden, of de werkzaamheden kunnen worden begonnen, dan wel moeten worden onderbroken. Alle communicatie verloopt via de CTO en hij is daarom tevens het aanspreekpunt voor derden.

Uiteraard wil de CTO zich blijven ontwikkelen in zijn beroep. In ieder geval dient hij voor een professionele uitoefening te beschikken over de certificaten, die in onderstaande tabel zijn opgenomen. Voor de CTO bestaan loopbaanmogelijkheden naar functies als Chemisch technisch keurmeester, Toezichthouder chemisch-technisch en veiligheidskundige. Deze doorgroeimogelijkheden komen tot stand door het verder opdoen van werkervaring, training on the job en het volgen van cursussen, opleidingen e.d.